Een goede hygiëne is een vanzelfsprekend onderdeel van kwalitatieve zorg. Zeker in de ouderenzorg, waar bewoners vaak een verminderde weerstand hebben, speelt infectiepreventie een belangrijke rol in het dagelijks werk van zorgprofessionals.
Tegelijkertijd vraagt de praktijk om meer dan alleen het volgen van richtlijnen. De werkdruk is hoog, situaties veranderen continu en handelingen moeten snel en praktisch uitvoerbaar blijven. De uitdaging zit daarom niet in het kennen van de regels, maar in het zo inrichten van werkprocessen dat hygiëne logisch en werkbaar blijft binnen de dagelijkse zorg.
De uitdagingen van hygiëne in de zorg
In verpleeghuizen en woonzorgcentra wordt dagelijks zorgvuldig gewerkt om een veilige leefomgeving te waarborgen. Zorgmedewerkers zijn zich sterk bewust van de risico’s van infecties en kruisbesmetting en handelen hiernaar.
Tegelijkertijd kan de uitvoering in de praktijk complex zijn. Handelingen rondom afval, incontinentiemateriaal en sanitair kosten tijd, vragen fysieke inspanning en brengen soms ongemakken met zich mee, zoals geuroverlast of extra looplijnen. Dit zijn geen uitzonderingen, maar herkenbare situaties binnen veel zorgafdelingen.
Juist daarom is het waardevol om te kijken hoe werkprocessen zo ingericht kunnen worden dat ze beter aansluiten op de dagelijkse praktijk.
Hygiëne in de ouderenzorg: meer dan alleen schoonmaken
Effectieve hygiëne in de ouderenzorg vraagt om een slimme, integrale aanpak. Het gaat niet om losse producten, maar om een samenhangend systeem dat processen vereenvoudigt en risico’s minimaliseert.
Wanneer processen logisch zijn ingericht en materialen op de juiste plek beschikbaar zijn, wordt het naleven van hygiënemaatregelen een stuk eenvoudiger. Niet omdat er meer gedaan moet worden, maar omdat het makkelijker wordt gemaakt om het goed te doen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Handhygiëne op plekken waar het echt nodig is, met een geïntegreerde handdesinfectiepomp op inzamelkarren
- Efficiënte inzamelpunten voor afval en wasgoed, ingericht met configureerbare Iso-Safe serie combinaties (modulaire inzamelkarren voor het gescheiden verzamelen van afval- en wasstromen)
- Het beperken van onnodige handelingen en looproutes, zoals het handmatig verplaatsen van materiaal naar een pospoeler, pulpvermaler of afvalzak
Handhygiëne: vanzelfsprekend, maar niet altijd vanzelf makkelijk
Handhygiëne is een van de belangrijkste onderdelen van infectiepreventie en vormt de basis van veilig werken. In de praktijk is het echter niet alleen een kwestie van weten wanneer het moet, maar ook van hoe makkelijk het uitvoerbaar is op dat moment.
Wanneer desinfectiemiddelen direct beschikbaar zijn op logische plekken in het werkproces, wordt het eenvoudiger om handhygiëne consequent toe te passen. Daarmee wordt het geen extra handeling, maar een natuurlijk onderdeel van het werk.
Op afdelingen waar een inzamelkar, als de Iso-Safe is voorzien van een handdesinfectiepomp, ontstaat dat moment vanzelf tijdens het werk. Handhygiëne sluit direct aan op de handeling, zonder extra looproutes of onderbrekingen. Dat maakt het makkelijker om het consequent toe te passen, ook op drukke momenten.
Hygiënische inzameling van incontinentiemateriaal, bedpannen, urinalen en ander zorgmateriaal
Het inzamelen van incontinentiemateriaal, bedpannen, urinalen en andere zorgmateriaal is een terugkerend onderdeel van de dagelijkse zorg. Dit proces heeft direct invloed op hygiëne, maar ook op de beleving op de afdeling.
Open systemen en werkwijzen, zoals het gebruik van pospoelers en pulpvermalers, het lozen van incontinentiemateriaal via het toilet, verplaatsingen naar andere ruimtes en het werken met standaard afvalzakken, kunnen zorgen voor:
- Geuroverlast
- Extra handelingen
- Verhoogd risico op contact met mogelijk besmet materiaal
- Morsen en lekken
Door de werkprocessen rondom de inzameling van incontinentiemateriaal, bedpannen, urinalen en ander zorgmateriaal anders in te richten, bijvoorbeeld door materiaal direct bij de bron gesloten en hygiënisch in te zamelen, kunnen deze knelpunten worden verminderd.
In de praktijk betekent dit dat gebruikt incontinentiemateriaal, bedpannen en urinalen niet meer open worden verplaatst of verwerkt, en ook niet langer in standaard afvalzakken worden verzameld, maar direct bij de bron worden opgevangen en afgesloten.
Hoe ziet dit er in de praktijk uit?
Dit proces verloopt in drie overzichtelijke stappen:
- Iso-Pads – opvangen aan de bron
Iso-Pads zijn hygiënische opvangzakken die in de bedpan of het urinaal worden geplaatst. Vloeistoffen worden direct opgevangen en omgezet in een gel. Hierdoor wordt morsen en lekken van lichaamsvloeistoffen voorkomen en wordt de verspreiding van bacteriën, virussen en geuren vanaf het eerste moment beperkt.
- Iso-Safe met Iso-Bag – gesloten inzameling en verplaatsing
Gebruikt incontinentiemateriaal, bedpannen, urinalen en ander zorgmateriaal worden verzameld in de Iso-Bag, een luchtdichte inzamelzak. Deze wordt geplaatst in de Iso-Safe inzamelkar, waardoor het materiaal gesloten en hygiënisch kan worden ingezameld en verplaatst. Dit voorkomt contact met mogelijk besmet materiaal, beperkt geuroverlast en zorgt voor een gecontroleerd en luchtdicht proces op de afdeling.
De Iso-Safe kan worden voorzien van een geïntegreerde handdesinfectiepomp, waardoor handhygiëne direct aansluit op het werk en eenvoudig toepasbaar is op het juiste moment.
- Iso-Air – hygiëne borgen door luchtdicht afsluiten
De Iso-Air vacumeert de gevulde Iso-Bag vacumeerzak, waardoor het materiaal volledig gesloten blijft. De afgezogen lucht wordt hierbij gefilterd met een bacterie- en geurfilter, waardoor de uitgeblazen lucht 100% schoon is. Dit zorgt voor een hygiënische en veilige afronding van het proces.
Doordat het materiaal gedurende het hele proces gesloten blijft, versterk je de infectiepreventie, wordt contact met mogelijk besmet materiaal beperkt, ontstaan er minder geuren en zijn er minder handelingen en verplaatsingen nodig. Het proces sluit daarmee beter aan op de dagelijkse praktijk op de afdeling en maakt hygiënisch werken beter uitvoerbaar.
De voordelen van een goed ingericht hygiëne proces in de zorg
Wanneer hygiëneprocessen goed zijn ingericht en aansluiten op de dagelijkse praktijk, heeft dat effect op meerdere onderdelen binnen de zorgomgeving. Niet doordat er meer wordt gedaan, maar doordat het werk beter wordt ondersteund.
De effecten zie je terug op verschillende niveaus:
- Verbeterde veiligheid: Door hygiëne structureel onderdeel te maken van het werkproces, wordt het risico op infecties en kruisbesmetting verkleind. Dit draagt bij aan een veilige omgeving voor zowel bewoners als medewerkers.
- Meer wooncomfort: Een schone en frisse omgeving, met minder geuroverlast, draagt bij aan het welzijn en de waardigheid van bewoners en zorgt voor een prettige omgeving voor bezoekers.
- Lagere werkdruk: Wanneer handelingen worden vereenvoudigd en beter aansluiten op het werkproces, kost het werk minder tijd en inspanning. Dit geeft meer ruimte voor de zorg zelf.
- Efficiënter werken: Door processen en materiaalstromen slimmer in te richten, worden werkzaamheden overzichtelijker en beter werkbaar op de afdeling.
Een veilige en werkbare zorgomgeving door slimme hygiëneprocessen
Een goed ingerichte hygiëne-aanpak draagt bij aan een omgeving waarin bewoners zich prettig voelen en medewerkers hun werk goed kunnen uitvoeren. Het gaat daarbij niet om het toevoegen van extra stappen, maar juist om het vereenvoudigen van bestaande processen.
Door te kijken naar wat er in de praktijk nodig is, ontstaat een werkwijze die zowel veilig als werkbaar is. Dat maakt hygiëne geen los onderdeel, maar een geïntegreerd en vanzelfsprekend deel van de dagelijkse zorg.
Samen werken aan een passende oplossing
Het verbeteren van hygiëne in de ouderenzorg gaat niet om het toevoegen van extra stappen, maar om het slimmer inrichten van bestaande processen. Door te kijken naar hoe het werk op de afdeling daadwerkelijk verloopt, ontstaan oplossingen die beter aansluiten op de dagelijkse praktijk.
Steeds meer zorgafdelingen kiezen ervoor om hun hygiëneprocessen op deze manier in te richten. Inmiddels werken al meer dan 2000 zorgafdelingen met het Less2Care-concept, juist omdat het aansluit op de praktijk en het werk ondersteunt in plaats van verzwaart.
Wil je verkennen hoe dit er binnen jouw organisatie uit kan zien? We denken graag mee over een inrichting die aansluit op jullie werkwijze en ondersteunen bij het vertalen van hygiënerichtlijnen naar een werkbaar proces op de afdeling.